Mandolin — Şehrin Hikâyesi
Sanat, çocuk ve aile dergisi • Sayı 10
Şehrin Hikâyesi
OKU • HAYAL ET • CANLANDIR
01İçindekiler
Yeni keşfine hangi sayfadan başlamak istersin?
- Kapak01
- Birlikte yeni bir keşif03
- Halide Edip Adıvar’dan Çocuk Eğitimi04
- Peyami Safa’dan Kadın Eğitiminin Önemi05
- Peyami Safa’dan Kadın Eğitiminin Önemi06
- Ritmiklerle Hikaye Anlatımı07
- Çocuk İçin Muhtevası Olmayan KENT08
- Çocuk İçin Muhtevası Olmayan KENT • Devam09
- Çocuk İçin Muhtevası Olmayan KENT • Devam10
- Kutadgu Biliğ’de Çocuk Eğitimi11
- Kutadgu Biliğ’de Çocuk Eğitimi • Devam12
- Orta Hattı Geçmek13
- Orta Hattı Geçmek • Devam14
- Sokak15
- Sokak • Sıra sende16
- Çocuk ve Şehir17
- Çocuk ve Şehir • Sıra sende18
- Tilki ile Yılan19
- Hikâyenin devamı sende20
- Göğsü Kınalı Serçe Kuşu21
- Hikâyenin devamı sende22
- Kendi küçük sahnen23
- Bu sayının hatırası24
- Bir sonraki hayale25
- Yeni hayallerde buluşalım26
Birlikte yeni bir keşif
Bizim dergimizin gayesi okuduklarımızı doğaçlama yaparak, canlandırarak gerekirse veya siz okuyucularımızın isteğine bağlı dekor kullanarak çocuklarımız zihninde kalıcı hale getirmek ve çocuklara estetik seviye kazandırmak…
Birçok dergiden farkımız dergiye yazıp okusun değil dergide okuduklarımızı doğaçlama yaparak canlandırarak bunu yaparken videoya kaydedip bizim web sayfamıza göndermeniz.
Halide Edip Adıvar’dan Çocuk Eğitimi
Çocuklara öğretim, fikir terbiyesi verme ve terbiye üzerinde durulur. Çocuklara her şeyden önce biraz neşe vermek için jimnastik, müzik ve resim yapmaları gereğinden bahsederken, resim dersinin doğru görmeği öğrettiğini de belirtir. Ayrıca çocuklarda sorumluluk duygusunu geliştirmek için evde veya çevresinde bahçe bakımı ve hayvan beslemesi de yerindedir. İyi şiirler seçip, ezberlettirerek okutturmak gerekir.
04Peyami Safa’dan Kadın Eğitiminin Önemi
“… İlk önce, ilk önce, ilk önce ev bilgisi. Aile cemiyetin temel taşıdır ve bir ev kurmak mübalağa değil, bir devlet kurmak kadar teknik bilgi ve incelik isteyen bir iştir. Her aile küçük bir devlet olduğu için ve yuvayı dişi kuş yaptığı için! Sonra mükemmel bir ana olmanın gerektirdiği bilgiler: Çocuk bakımı ve terbiyesi. Artık milliyetçi, zengin ve orta halli aile çocuğunun yabancı mürebbiye elinde soysuzlaşmasını istemiyordu mükemmel bir ev kadını ve mükemmel bir ana olmanın şartlarını gerektirdikten sonra Türk kızı kültürünü genişletmelidir.”
Kaynakça: Peyami Safa-1973- Kadın- Aşk- Aile, Ötüken Yayınları, İstanbul. syf 25
05Peyami Safa’dan Kadın Eğitiminin Önemi
“Genç kız ana olduktan sonra bile çocuğunu yetiştirmek için geniş bir psikoloji, pedagoji ve sosyoloji kültürünün şart olduğunu bilmez. Terbiyeyi ve öğretimi hep mektepten bekler. Hâlbuki ev küçükler için de, büyükler için de, en büyük mektep ve en büyük akademidir. Kültür beşikten mezara kadar devam eder... Maarif vekâleti, dünyanın en güzel niyetlerine sahip olduğu halde, memlekette bir aile buhranı yaratan kötü sistemde ısrar ediyor. Doktor olacak bir kadınla ana olacak bir kadının lise tahsili birbirinin aynı olmamalıdır.”
Kaynakça: Peyami Safa-1973- Kadın- Aşk- Aile, Ötüken Yayınları, İstanbul. syf 23
06Ritmiklerle Hikaye Anlatımı
Ritmik jest kullanarak hikaye anlatmak çocukların sözlü becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur. Jest, insan iletişiminin doğal bir parçasıdır ve her yaştan konuşmacı, konuşurken jest yapma eğilimindedir. Çocuklarda jest, dil ve bilişsel gelişimin önemli bir öncüsü ve yordayıcısı olduğundan özel bir önem kazanır.Erken yaşlarda bile ritmik jestlerin (ritmik hareketler) ortaya çıktığını göstermiştir. Belirgin bir prozodi ile birlikte yapılan eller/kollar) çocukların sadece konuşma bilgilerini hatırlamalarına değil, aynı zamanda anlamalarına da yardımcı olur. Ritmik jestlerle yapılan kısa bir eğitimin çocukların anlatım becerilerini geliştirmede anında olumlu etkiler gösterir. Çocuklara özellikle ritmik jestlerle birlikte hikayeler anlatıldığında hikayelerinin yapısını geliştiği görülüyor.
Kaynakça: https://www.childinthecity.org/2019/01/24/telling-stories-using-rhythmic-gesture-helps-children-improve-their-oral-skills/
07Çocuk İçin Muhtevası Olmayan KENT
Çocukları, içinde yaşadıkları fiziksel ortam koşullarının hızla değişmesi sonucunda dış ortamdan yalıtılarak sterilize edilmiş “kapalı site”lere hapsolmakta, sosyal etkileşimlerin güçlü olduğu ve bireylerarası iletişimin yüz yüze kurulduğu, sosyal dayanışmayı vurgulayan sokak ve oyun, sevgi, paylaşım, dayanışma, sıcaklık, samimiyet, güven, dostluk ve sokak kültürünü çağrıştıran mahallekavramları ile hiç tanışamamakta, kentsel mekandan giderek daha fazla kopmaktadır.
Özellikle ilköğretim çağındaki çocuklar, okul‐ev‐alışveriş merkezi arasında önceden tanımlanmış rota içerisinde sıkışıp kalmakta, mekan ve yer duygusundan yoksun olarak büyümektedir.
Çok katlı apartmanlar içindeki yaşantı, çocukların en doğal hakları olan dış mekanda başka çocuklarla oyun oynama ve bu yolla öğrenme haklarının ellerinden alınmasına yol açmaktadır.
Çocuğun hafta sonları ebeveynleri ile gerçekleştirdiği rutin aktivite, büyük olasılıkla bir alışveriş merkezi içerisindeki koridorlarda koşma, yemeği hamburger ile geçiştirme, kapalı mekanda yan yana konumlandırılmış oyuncaklarda saat başına para ödenerek oyun oynama ve benzeri eylemlerle sınırlıdır.
08Çocuk İçin Muhtevası Olmayan KENT • Devam
Saklambaç, yakantop, seksek gibi sokakta oynanan çocuk oyunlarının çoğu unutulmuş, oyun ve arkadaşlarla iletişim dahil ders dışı birçok aktivite çocuklar tarafından sanal ortamda gerçekleştirilmektedir.
Sokakta oynarken çocuğun aidiyet bilinci geliştirebileceği ve “benim yerim” diyebileceği sokak, meydan, bank, ağaç kovuğu, ağacın dallarının üzeri, ağaç altı, duvar önü, merdiven altı‐üstü, tepe, dere kenarı gibi sayısı çoğaltılabilecek birçok “yer” ile çocuk hayatında hemen hemen hiç karşılaşmamakta ya da bu tür yerlerde oyun oynama şansını elde edemeyerek bu mekanlara ilişkin deneyim kazanamamaktadır.
Geçmişte mahallede ve sokakta oyun oynayarak, deneme ve paylaşım yoluyla edinilen pek çok bilgi, bugün monitör aracılığı ile edinilmekte, pek çok çocuk yaşının gerektirdiği aşamaları geçirmeden büyümekte, bu durumun çocukların ilerleyen yaşlarda sosyal ve psikolojik yönden yeterince gelişememiş ve çeşitli sorunlar yaşayan birer birey olmalarına yol açtığı bilinmektedir.
09Çocuk İçin Muhtevası Olmayan KENT • Devam
Kaynakça: Birol Özerk, G. (2014). “21. Yüzyıl Kentinde Çocuk Olmak…”, Güney Mimarlık, Mimarlar Odası Adana Şubesi Dergisi, Ağustos 2014, sayı 16, s. 14-16.- 21. Yüzyıl Kentinde Çocuk Olmak… Gaye BİROL ÖZERK, Doç. Dr. Balıkesir Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü
10Kutadgu Biliğ’de Çocuk Eğitimi
Binark (1970) tarafından yapılan araştırmada; Araştırmanın çocuk terbiyesi ile ilgili bölümünde, Dünyaya gelen çocukların terbiyesinde, anne ve babanın çocuklarının terbiyesi ile bizzat meşgul olmaları, şayet bir sütnineye(günümüz dilinde bakıcıya) ihtiyaç duyulması hâlinde onun seçiminde azami derecede dikkat edilmesi gerektiği ve bunun sonucunda ancak sağlam bünyeli çocukların olacağı, çocuklara iyi bir aile terbiyesi verilmesi ile cemiyete faydalı bir insan olarak yetiştirileceği, bilhassa erkek çocuğunun faziletli olması ve onun başıboş bırakılmaması tavsiye edilir.
‚çocukluk dönemindeki tecrübeler, gelecek hayatı etkiler.
İnsanlığın şiarı, insana karşı insanlık göstermektir.
İyi terbiye, bunu sağlayan terbiyedir.
Yusuf Has Hacib, çocuğu ebeveyninden başka kişilerin iyi terbiye edemeyeceğini ve ailede yapılan eğitimi hiçbir kurumun yapamayacağını dile getirir.
Sonuç olarak Kutadgu Bilig’de, bir eğitim sistemi ve sürgün eğitim ile ilgili fikirler yoktur.
Eğitimin hedefleri olan değerler mevcuttur.
11Kutadgu Biliğ’de Çocuk Eğitimi • Devam
Çocuğun yetiştirilmesinde, aileden sonra gelen mühim unsur çevre, yani sokak, mahalle ve muhitteki arkadaş tutacağı akran vasatadır. Bu bakımdan Kutadgu Bilig’de arkadaş seçimi üzerinde hususiyetle durulmuştur. Kötü arkadaşın yılan kadar tehlikeli olduğunu belirten Yusuf Has Hacib, dedikodu yapanların eve yaklaştırılmamasını, denenmiş iyi insana sıkı yapışılmasını, iki yüzlü insana sır verilmemesini, kıskançlığın kötü olduğunu söyler. Hayvanların bile kendi dengi ile arkadaş olduklarını, kara kuşun kara kuş ile ak kuşun ak kuş ile arkadaşlık ettiğini belirtir.
KAYNAKÇA: Binarak, Naile; Kutadgu Bilig’de Evlenme, Aile ve Çocuk Terbiyesi, Türk KültŸrŸ Kutadgu Bilig Sayõsõ, S. 98, s. 174-178, Yõl. IX, Aralõk 1970, Ankara.
KUTADGU BİLİG’DE ÇOCUK EĞİTİMİ- Prof. Dr. Süleyman DÖNMEZ, Öğrt. Görv. Şemseddin KOÇAK
12Orta Hattı Geçmek
Orta hattı geçmeyi teşvik eden aktiviteler çocuğun fiziksel gelişimine yardımcı olabilir. Vücudunuzun ortasından aşağı doğru çizilen görünmez bir çizgi hayal edin. Şimdi bir parça kağıda uzun yatay bir çizgi çizdiğinizi hayal edin. Bu görevi, kalemi diğer elinize geçirmeden, baskın elinizle o hayali dikey çizgiyi geçerek tamamlayabilir misiniz?
Basit gibi görünen bir iş, orta çizgiyi geçmeye alışkın olmayanlar için yanıltıcı olabilir; gözlemlediğiniz çocuklar sağ elleriyle vücutlarının sağ tarafındaki, sol elleriyle de sol taraftaki nesnelere uzanırlar. Belki işaret yaparken sürekli el değiştiriyorlar. Bu hayali çizgiyi geçmenin zorluğu, baskın elin gelişimini yavaşlatabilir. Diğer birçok günlük görev orta çizgiyi geçmeye bağlıdır, dolayısıyla bu, ustalaşması gereken önemli bir beceridir.
13Orta Hattı Geçmek • Devam
Çocukların orta hattı geçen hareketler konusunda kendilerine güven duymaları için beynin iki yarım küresini birlikte çalışmaya teşvik etmeli ve çocuğun çekirdek gücünü geliştirmeye yardımcı olmalıyız. Çocuğu uzanmaya, kollarını vücudunun üzerinde hareket ettirmeye veya vücudun bir tarafından diğer tarafına oynamaya teşvik eden bir enstrüman çalmak, beynin bu iki tarafı arasındaki iletişimi destekler. Zamanla çocuk bunu kendiliğinden yapabilecek hale gelecek ve el değiştirme ihtiyacı azalacaktır.
Orta hattı geçmeyi teşvik eden diğer aktiviteler şunlardır:
Masayı silmek
Arabaları ray boyunca itmek
Su ve yetişkinlere uygun boya fırçaları kullanarak çit veya duvar gibi geniş bir alanı boyamak
Bu aktivitelerin her birinde çocuğun bir kerede tek elini kullanması ve orta hattı tekrar tekrar geçmesi teşvik edilmelidir.
Kaynakça: https://www.childinthecity.org/2019/04/19/musical-instruments-help-improve-childrens-core-stability/
14Sokak
ÜLKÜ TAMER-Sokak
15Sokak • Sıra sende
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
16Çocuk ve Şehir
ÜLKÜ TAMER- Çocuk ve Şehir
17Çocuk ve Şehir • Sıra sende
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
18Tilki ile Yılan
Tilki kuklası Yılan kuklasını çekerek sahneye getirir.
Tliki kuklası söyleniverir:
-Yılan kardaş az daha arabanın altında ezilecektin
-Çok teşşekkür ederim, Tilki kardaş.
Tilki kuklası Yılan kuklasına işaret etmeye başlar. Yılan kuklasından bir şeyler istercesine. Yılan kuklası bir süre anlamamazlıktan gelir. Tilki kuklası devam eder işaret etmeye.
Yılan Kuklası söyleniverir:
-Tilki kardaş beni kurtardın, ne istersin.
Tilki kuklası söyleniverir:
-kırk tavukla kırk horoz getir
Yılan Kuklası söyleniverir:
-Peki, nereye getireyim
Tilki kuklası söyleniverir:
-Falan yerde tarla var,ıssız yer oraya getir.
Yılan Kuklası gider (videodan, kameradan çıkar) elinde birkaç tazı kuklası ile gelir. ( videoya, kameraya girer ) Tilki kuklası korkar, kaçar. (sahneden çıkar, videodan çıkar)
Sahne dışından (kamera arkasından) Tilki kuklası söyleniverir:
-Ey Yılan kardaş! İyilik ettik,kadir kıymet bilmez imişsin.
Hikâyenin devamı sende
Karakterlerin duygularını düşün. Hikâyeye kendi fikrinle yeni bir kapı aç.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
20Göğsü Kınalı Serçe Kuşu
Anlatıcı sahneye (videoya ) çıkar bastonunu üç kez yere vurur anlatır:
GÖĞSÜ KINALI SERÇE KUŞU
Göğsü kınalı serçe kuşu vardır, ufacık... Gök gürleyince yere yatar da ayaklarını havaya kaldırırmış.
“Neden yapıyorsun böyle?” diye sormuşlar.
“Bu kadar mahlukat var yerde. Olur da gök yıkılıverirse, dayak olmak için ayaklarımı kaldırıyorum,” demiş. Böyle dermiş, bir yandan da titrermiş gök gürlerken. “Korkumdan, dermiş, kırk kantar yağım eriyor.”
“Be, demişler, senin kendin yoksun beş dirhem, ner- den oluyor da kırk kantar yağın eriyor?”
“A! Âlemin kendine göre dirhemi, kan tan var, demiş serçecik. Siz ne anlarsınız?”
Kaynakça: Pertev Naili Boratav-Az gider Uz gider- İmge Kitabevi
Anlatıcı üç bastonu yere vurur sahneden(videodan) çıkar.
Hikâyenin devamı sende
Karakterlerin duygularını düşün. Hikâyeye kendi fikrinle yeni bir kapı aç.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
22Kendi küçük sahnen
Kullanılmış bir kutudan sahne, kâğıttan karakterler tasarla. Kesme ve yapıştırma için bir yetişkinden yardım al. Bir ışıkla gölgelerin nasıl değiştiğini keşfet.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
23Bu sayının hatırası
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
24Bir sonraki hayale
Bir karakter, bir yer ve küçük bir sorun seç. Yeni hikâyen bu üç fikirle başlayabilir.
25Yeni hayallerde buluşalım
Her hikâye senin
hayalinle büyür.
SANAT • ÇOCUK • AİLE
Sayı 10 • Her hakkı mahfuzdur.
2626 sayfa
Sayfaları oklarla veya telefonda sağa-sola kaydırarak çevirebilirsin.
