Mandolin — Birlikte Canlandıralım
Sanat, çocuk ve aile dergisi • Sayı 1
Birlikte okuyalım.
Birlikte canlandıralım.

ŞİİR • KUKLA • MEDDAH • SİNEMA
01İçindekiler
Birlikte okumaya ve canlandırmaya nereden başlamak istersin?
- Kapak01
- Editörden03
- Çocuk gelişiminde aile katılımı neden önemli?04
- Ödül ve ceza olmadan çocuk disiplini05
- Bilgisayar oyunlarının olumlu etkileri06
- Çocukta dil gelişimi07
- Fabl ve masalın etkileri08
- Yaratıcı çocuk eğitimi09
- Yaratıcı çocuk eğitimi • Devam10
- Eğitsel bir etkinlik olarak oyun11
- Eğitsel bir etkinlik olarak oyun • Devam12
- Televizyonun çocuklar üzerindeki etkileri13
- Televizyonun çocuklar üzerindeki etkileri • Devam14
- Anne baba tutumları ve sosyalleşme15
- Metinleri canlandırmanın çocuğa etkisi16
- Metinleri canlandırmanın çocuğa etkisi • Devam17
- Bir ağacın sesi18
- Şiiri sahneye taşı19
- Leğene girdi mi…20
- İzle, sonra kendi yorumunu kat21
- Aslan ve Tavşan22
- Aslan ve Tavşan • Devam23
- Küçük bir kukla sahnesi24
- Hoca Nasreddin köye gelir25
- Sahne senin26
- Birlikte izleyelim27
- Aşırıcılar28
- Filmden aklında kalanlar29
- Filmden aklında kalanlar • Devam30
- Sıra senin hikâyende31
- Bir sonraki keşifte…32
Editörden
Bizim dergimizin gayesi okuduklarımızı doğaçlama yaparak, canlandırarak gerekirse veya siz okuyucularımızın isteğine bağlı dekor kullanarak çocuklarımız zihninde kalıcı hale getirmek ve çocuklara estetik seviye kazandırmak…
Birçok dergiden farkımız dergiye yazıp okunsun değil dergide okuduklarımızı doğaçlama yaparak canlandırarak bunu yaparken videoya kaydedip bizim web sayfamıza göndermeniz.
Dergi içinde aile için ayırdığımız bölümü, aile büyüklerimiz için ayırdık.
Canlandırmalarınızı ailece izleyebilir, görüşlerinizi iletişim sayfamızdan bizimle paylaşabilirsiniz.
03Çocuk gelişiminde aile katılımı neden önemli?
Çocuğun ebeveynlerini eğitime dahil etmeyen bir sistemde istenen hedefe ulaşmak oldukça güçtür. Çocukların her yönüyle sağlıklı bireyler olması için ebeveynlerin çocuğun gelişimi, eğitimi ve bakımı gibi konularda bilgi ve beceri sahibi olmaları ve bunu davranış ve tutumlarına yansıtmaları gereklidir. Batı’daki bir kısım terbiyeci ve filozof gibi İstiklal Marşı şairimiz Mehmed Âkif Ersoy çocuğa ne aileyi, ne cemiyeti, ne tabiatı, ne mezarlığı, ne bayramı, ne eğlenceyi, ne dini, ne mabedi, yabancı görmüştür. Aksine onu hayatın, hadiselerin, acının, elemin, kederin, sevincin, sıkıntının, meşakkatin tadılarak yetiştirilmesini istemiştir. Ama bu yetişme tarzında en büyük örnek, fiilî ama sözsüz öğretmen ana-babadır.
04Ödül ve ceza olmadan çocuk disiplini
Sağlıklı iletişim ve güvenli öğrenme ortamı için sınırların olması bir gerekliliktir. Fakat hiçbir çocuk sınırları bilerek doğmaz. Anne-babanın görevi de çocuğa bu sınırları öğrenmesine ve zamanla öz-disiplin edinmesine yardımcı olmaktır. Bu da disiplin eğitimi ile mümkündür. Disiplin, çocuğun ihtiyacı olan sınırları çizerek, çocuğa toplum kurallarını, doğru davranışları, kısaca gelişimi ve topluma uyum sürecinde mutlu ve yeterli bir birey olabilmesi için ihtiyacı olan gerekli tüm özellikleri kazandırmak için önemli bir faaliyettir. Disiplinin sürdürülebilirliğinde önemli olan sorumluluk duygusunun çocukta oluşmasıdır. Bu da disiplin sürecinde ödül, ceza ya da itaat eğitiminin kullanılmaması anlamına gelmektedir. Çünkü ödül ve ceza çocuklarda sorumluluk duygusunu kazandırmaz.
Çocuklar şu şekilde disipline edilebilir. Bunlar: koşulsuz sevgi, çocuğun duyguları ile bağlantı kurma, çocukla gerçek ilişki kurma, çocukların ağlamasını kabul etme, çocukların gelişimsel özelliklerini dikkate alma, sınırları belirleme, sınırlı seçenekler sunma, davranışın nedenine odaklanma ve model olmadır.
Kaynakça: https://doi.org/10.46790/erzisosbil.885803
05Bilgisayar oyunlarının olumlu etkileri
Bilgisayar oyunları uzun süreli oynanarak alışkanlık haline getirilmediğinde çocukların ve ergenlerin gelişimlerini olumlu yönde etkilemektedir. Alanyazında bilgisayar oyunlarının çocukların eğitimine katkı sağladığını belirten çalışmalar bulunmaktadır.
Öyle ki bilgisayar oyunları çocukların okuma-yazmayı öğrenmesinde, el-göz koordinasyonunu sağlamada ve görsel-uzamsal yeteneklerin ve görsel zeka becerilerinin gelişmesinde, yeni bir dil öğrenmede, hayal gücünün artmasında oldukça etkili olmakta ayrıca çocukların hızlı karar verme ve problem çözme becerisini geliştirmekte her yaş grubunun stres atmasını, sakinleşmesini, üstünlük duygusunu hissetmesini sağlamakta boş vakitlerini geçirmeye, bu oyunlarla eğlenmelerine ve binlerce kişiyle etkileşime girmelerine imkan tanımakta, öğrencilerin motivasyonunu arttırmakta ,eğlenirken aynı zamanda eğitmekte ve kalıcı öğrenmeyi sağlamaktadır.
KAYNAKÇA: Berru Ulusoy-Gazi üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü- BİLGİSAYAR OYUNLARININ OLUMLU ETKİLERİ
06Çocukta dil gelişimi
Dil tüm kuralları ile birlikte geçirilen yaşantılar sırasında doğal olarak öğrenilmektedir. Çocuklar dili modelleri dinleyerek, bu modelleri öykünerek (taklit ederek), geri iletimi algılayarak, deneyimlerini ve düşüncelerini paylaşarak öğrenmektedir. Çocuklar dil becerisini kazanırken ilk modelleri anne-babaları, diğer aile bireyleri, daha sonra toplumsal çevrede, okul ortamında etkileşimde bulundukları diğer bireylerdir. Modeller kadar çocuklara sunulacak zenginleştirilmiş dil çevreleri de onların dili kazanmalarında destekleyici etkendir.
KAYNAKÇA:SUAT ÜNGAN-FABL TÜRÜNDEN GÜNÜMÜZDE BU TÜRDEN YARARLANMA OLANAKLARI
07Fabl ve masalın etkileri
Fabl türü çocukların eğlenerek kitap okuma alışkanlığı kazanacağı uygun bir türdür. Kahramanı hayvanlar olan bu türde, teşhis ve intak sanatlarına bolca yer verilir. Bu tür eserlerde öğretici bir amaç güdülür. Genelde hayatla ilgili dersler sembolik değerler vasıtasıyla aktarılır. Eserlerde hayvanların geçmesi çocukların hikâyeye karşı meraklarının artmasına ve dikkatlerini daha fazla yoğunlaşmasına sebep olmaktadır. Çocukların hayvanlara karşı duydukları ilgi kitapları onlar açısından daha cazip hâle getirmektedir.
İlköğretim kitaplarının içeriğinde; öğrencinin temel becerilerini geliştirici, eleştirel düşünme, bağımsız karar verme, yaratıcılık gibi özellikler aranmaktadır. Fabl türünün sonunda olaylara kısmen eleştirel gözle bakılması, öğrencilerde eleştirel düşüncenin gelişmesine zemin hazırlamaktadır.
KAYNAKÇA:SUAT ÜNGAN-FABL TÜRÜNDEN GÜNÜMÜZDE BU TÜRDEN YARARLANMA OLANAKLARI
08Yaratıcı çocuk eğitimi
Ailenin yaratıcı çocuğun gelişimi sürecinde etkin rol oynuyor olması anne ve babalara hatta kardeşlere kimi sorumluluklar yüklemektedir. Yaratıcılık, insanın ömrünün her evresinde ihtiyaç duyduğu ve yararlandığı bir olgudur. Günlük hayatımızın vazgeçilmez bir parçasıdır. O yüzden bazı görevler düşer.
Yaratıcı Çocuk Eğitiminde Aileye Düşen Görevler:
•Çocuklar oyunlarında serbest bırakılmalı, zaman ve hayal güçleri sınırlandırılmamalıdır.
•Çocuklara hayal güçlerini arttıran hediyeler verilmelidir.
•Yaratıcı düşünmek için, fikirlerin içi dışına çıkarılmalı, ters çevrilmeli, yani fikirlerle oynanmalı, açık uçlu sorular ile desteklenmelidir.
•Çocuklar baskı altına alınmamalı, değişik ve şaşırtıcı fikirlerinde engellenmeyip cesaret verilmelidir.
•Çocuğun çevresinde oynayabileceği eşyaların olması ve evin çeşitli yerlerinde oynayabilmesi sağlanmalıdır.
•Yetersiz çevre koşullarının yaratıcılığı olumsuz etkilediği unutulmamalıdır.
•Çocuğun ilgisi, heyecanı, hevesi ve yetişkinin sınırlamaları arasında denge kurulmalıdır.
09Yaratıcı çocuk eğitimi • Devam
•Çocuk bir işi yaparken “ öyle yapma, şöyle yap” gibi kesin konuşmalar yapmak yerine “düşün bakalım bunu başka türlü nasıl yapabilirsin ya da sence nasıl yaparsan uygun olur?” gibi ucu açık sorularla sorunun çözümünü kendisinin bulması sağlanmalıdır.
•Çocuklar müzelere, ören yerlerine, doğaya götürülerek, çevresini tanıması, gözlemlemesi ve gözlemlerini değerlendirmesi sağlanmalıdır.
•Soran ve sorgulayan bir çocuk olmasına imkân tanınması her şeye evet diyen çocuklar yetiştirmekten kaçınılmalıdır.
Kaynakça: Yrd. Doç. Şükrü KARA, Yrd. Doç. Sinan ŞENÇİÇEK- Adnan Menderes Üniversitesi- YARATICI ÇOCUK EĞİTİMİ
10Eğitsel bir etkinlik olarak oyun
Eğlenceli bir etkinlik olan ve çocukların ruhsal doyumunu sağlayan oyun, onların beden ve moral gelişimine katkıda bulunularak iyi davranışlar ve alışkanlıklar kazandırır. Çocuklar, oyunla coşku ve sevinç duygusuna sahip olurlar. Oyun çocuğun hayatı, canlılığı, dünyayı tanıması, varlığı ve her şeyidir.
Çocuk, gerekli olan davranış, bilgi ve becerilerini oyun içinde kendiliğinden öğrenir. Çocuğun kişiliği oyun içinde daha belirgin çizgilerle ortaya çıkar ve gelişir. Çocuk, kavramları, cisimleri, toplumsal kuralları, haklarını ve mücadele etmeyi oyun içerisinde algılar, sonra anlar sonra da öğrenir ve geliştirir. Oyun; fiziksel, sosyal, zihinsel, psikolojik ve duygusal yönden çocuğu etkiler ve gelişmesine katkıda bulunur.
Oyun çocuğun boş zamanlarını doldurma aracı olarak görülmemelidir. Oyunun gerçek ve önemli bir eğitim aracı olduğu gözden kaçırılmamalıdır. Oyun çocuğun hayal gücünü, yaratıcılığını geliştirir.
Kısacası oyun, kişinin kendisini anlatabildiği en kolay yoldur ve eğitimin bir parçasıdır.
11Eğitsel bir etkinlik olarak oyun • Devam
KAYNAKÇA: Arzu ÖZER, A. Cenk GÜRKAN, M. Oğuz RAMAZANOĞLU-Fırat Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu – ELAZIĞ-Gaziantep Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu – GAZİANTEP-Marmara Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu – İSTANBUL - ÇOCUĞUN GELİŞİM SÜRECİNDE EĞİTSEL BİR ETKİNLİK OLARAK OYUN
12Televizyonun çocuklar üzerindeki etkileri
Televizyonun etkileri olumlu ve olumsuz etkiler şeklinde ayrılabilmektedir. Televizyon izleyen çocuklarda öncelikli olarak ders çalışmaya karşı isteksizlik, okuma alışkanlığının yerleşmemesi, şiddete başvurma ve saldırganlığın artması, kendini doğru bir biçimde ifade edememe, kendini televizyondan izlediği kahramanın yerine koyarak gerçeklerden uzaklaşma, toplumsal ilişkilerde güçlüklerle karşılaşma gibi problemler ortaya çıkmakta ve uzun süre televizyon karşısında kalmanın yarattığı çeşitli sağlık sorunları oluşmaktadır.
Günümüzde televizyonun okumayı etkilediği yadsınamaz bir gerçektir. Çocuklara yönelik yayınların çeşitliliği onları kitap okumak yerine televizyona bağlamaktadır. Televizyonun görselliği çocukları fazlasıyla etkilemekte ve böylece her geçen sene çocuklar daha fazla televizyon izlemekte daha az kitap okumaktadırlar. Çocukların büyük bir çoğunluğu zamanını ailesiyle, arkadaşlarıyla geçirmek, sosyal etkinliklerde bulunmak, dersleriyle ilgilenmek ya da okumak yerine televizyon izleyerek geçirmektedirler.
13Televizyonun çocuklar üzerindeki etkileri • Devam
Televizyonun çocuğun zihinsel ve duygusal gelişimine olan etkilerinde bazı televizyon programları çocuğun zihinsel ve duygusal gelişimi için yararlı olabilirken bazıları ise önemli sorunları beraberinde getirebilmektedir. Bu çocukların öğrendikleri bilgileri yorumlayamadıkları ya da karşılaştıkları olaylar arasında neden-sonuç ilişkisi kuramadıkları bir gerçektir.
Kaynakça: Güven Büyükbaykal-İletişim Fakültesi Dergisi- TELEVİZYONUN ÇOCUKLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
14Anne baba tutumları ve sosyalleşme
Çocuğun ilk sosyal ortamı ailesidir. Anne-baba tutumları sosyalleşmenin ilk şekillenme aşamasında ortaya çıkan unsurlar olmaları nedeniyle son derece önemli olmaktadır. Bu çalışma anne-baba tutumunun çocuğun sosyalleşme süreci üzerindeki ilişkisini ortaya çıkarmak için yapılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen sonuçlar baskıcı, disiplinli ve otoriter anne-babaların genel olarak çocuklar üzerinde olumsuzluklara sebep olduğunu, çocuğun içine kapanık olmasına neden olduğu saptanmıştır, çocuğa göre davranan ebeveynlerin ise olumlu etkileri olduğu, çocukların sosyal gelişiminde olumlu etkisi olduğu saptanmıştır.
Kaynak: http://hdl.handle.net/11363/837
15Metinleri canlandırmanın çocuğa etkisi
Çocuk, yetişkin birey gibi düşünülmemelidir. Onun hayal gücü, ufku yetişkin bir bireyden çok daha fazladır. Abdülhak Hamit Tarhan’ın da iki dizesinde belirttiği gibi:
‘Kim demiş çocuk küçük bir şeydir
Belki de o çok büyük bir şeydir’
16Metinleri canlandırmanın çocuğa etkisi • Devam
Çocuk devler ülkesinde yaşayan bir cüce gibidir. Onun için sihirli bir dünya vardır. Bu sihirli dünyada her işini görür. İşte bu sayede çocuk için masallar ve olağanüstü varlıklar aslında çok da yabancı kalmamaktadır. Çocuğun ihtiyaçlarını düşünecek olursak çocuğa bütün bu işleri yerine getirecek tek aracın aslında edebiyat olduğu görülmüştür. Dil, edebiyatın gücüyle işlenir, incelik kazanarak hayat bulur. Edebiyat, çocuğun dilini dolayısıyla da zekasını etkileyeceğine göre eserlerin çocuk ruhlarını dikkate alarak ele alınması daha doğrudur. Onun hayal gücü, ufku yetişkin bir bireyden çok daha fazladır. Çocuk duyduğu melodileri bir pınar gibi algılar ve bu melodilerden sürekli yararlanır. Çocuğun ihtiyaçlarını düşünecek olursak çocuğa bütün bu işleri yerine getirecek tek aracın aslında edebiyat olduğu görülmüştür. Çocuk edebiyatında metinleri canlandırarak yapmak çocuğun kelimesi hazinesi geliştirir.
17Bir ağacın sesi

Halim Yağcıoğlu
18Şiiri sahneye taşı
Önce şiiri okuyup ezberleyin. Şiirin içinden materyaller seçerek kendi canlandırmanızı hazırlayın.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
19Leğene girdi mi…

Rıfat Ilgaz
20İzle, sonra kendi yorumunu kat
Şiir canlandırma videosu
Videoyu izledikten sonra kendi sesin, hareketlerin ve bulduğun materyallerle şiiri yeniden canlandır.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
21Aslan ve Tavşan
Rolleri paylaş,hikâyeyi canlandır.

Aslan ve Tavşan aynı anda sahneye çıkar.
Tavşan , şaşkın şaşkın etrafına bakar Aslan’ı görür korkar(Tavşan sahnede titrer.) Aslan’a seslenir:
Tavşan: (Titreyerek) Çok değerli ormanların kralı Aslan! Artık sizin bizi avlamanıza gerek yok. Bizler ormandaki arkadaşlarla karar verdik. Artık kura çekeceğiz kim çıkarsa sana yem olacağız.
Aslan bunu duyduğunda sevinmeye başlar.( Aslan kuklası hahahahah diye güler.)
Tavşan düşünmeye başlar.( Tavşan kuklası düşünürken sesli olarak şunu söyler: Aslanı tuzağa düşürecem.)
Kura Tavşana çıktığında Tavşan Aslanın yanına bilerek ve isteyerek geç gelir.(Tavşan bir süre sahneye yani videoya çıkmaz)
Aslan ve Tavşan • Devam
Aslan :Neden geç geldin Tavşan açlıktan ölüyorum diye seslenir.
Tavşan: Karşıma başka bir Aslan çıktı ve sizin hakkınızda çok kötü şeyler söyledi.
Aslan buna sinirlenir.
Aslan: Beni hemen onun yanına götür der.
Tavşan : Tamam der.
Tavşan Aslanı kuyuya doğru götürür. Aslan farketmeden kuyuya düşer.(Aslan kuklası sahneden ya da videodan çıkartılır.)
Tavşan : Zulüm ile abad olmaz der.
Küçük bir kukla sahnesi

Hikâyedeki karakterler için kendi kuklalarını tasarla. Malzemeleri ve yapım adımlarını ailece planlayın.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
24Hoca Nasreddin köye gelir

Anlatıcı sahneye(videoya) gelir bastonu üç kez yere vurur. Anlatmaya başlar:
Hoca Nasreddin bir gün köye gelir. Köy ağası sorar:
-Hoca Padişah mı büyük çiftçi mi ?
Hoca cevaplar:
-Çiftçi büyük. Çiftçi buğday vermezse padişah acından ölür.
Anlatıcı üç defa bastonunu yere vurur sahneden(videodan) çıkar.
Sahne senin
Canlandırma örneği
Anlatıcının sesine ve hareketlerine dikkat et. Sonra aynı metni kendi üslubunla canlandır.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
26Birlikte izleyelim
Kısa sahne çalışması
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
27Aşırıcılar

Filmi izledikten sonra sıradaki sayfalarda soruları cevaplayın. Yanıtlarınız üzerinden ailece konuşun.
Filmden aklında kalanlar
Yanıtların yalnızca bu tarayıcıda saklanır. Yanıtları ailece gözden geçirin.
29Filmden aklında kalanlar • Devam
Yanıtların yalnızca bu tarayıcıda saklanır. Yanıtları ailece gözden geçirin.
30Sıra senin hikâyende
Bu sayıda şiirleri canlandırdık, kuklalara ses verdik ve bir film üzerine düşündük. Şimdi kendi keşfini yaz.
Notların bu tarayıcıda saklanır; kimseye gönderilmez.
Notların bu tarayıcıda saklanır; kimseye gönderilmez.
Mandolin • Sayı 1
Her hakkı mahfuzdur.
Bir sonraki keşifte…
Bu dergi birlikte
canlandıralım diyenlerin dergisi.
SANAT • ÇOCUK • AİLE
Sayı 1 • Her hakkı mahfuzdur.
3232 sayfa
Sayfaları oklarla veya telefonda sağa-sola kaydırarak çevirebilirsin.
