Mandolin — Ninniler ve Düşler
Sanat, çocuk ve aile dergisi • Sayı 8
Ninniler ve Düşler
OKU • HAYAL ET • CANLANDIR
01İçindekiler
Yeni keşfine hangi sayfadan başlamak istersin?
- Kapak01
- Birlikte yeni bir keşif03
- Sanat Eğitiminin Nedeni04
- Masalların Önemi05
- Kültürel Unsurların Çocuk Gelişiminde Rolü06
- Sinekli Bakkal’da Çocuk Eğitimi07
- Sinekli Bakkal’da Çocuk Eğitimi • Devam08
- Canlandırmanın Eğiticiliği09
- Cesaret10
- Kavak Gibi Boylanasın11
- Kavak Gibi Boylanasın • Sıra sende12
- Ninni Dedim Uyuttum13
- Ninni Dedim Uyuttum • Sıra sende14
- Tilki ile Fare15
- Hikâyenin devamı sende16
- Zenne ile Karagöz17
- Zenne ile Karagöz • Devam18
- Hikâyenin devamı sende19
- Nasreddin Hoca Anlatısı20
- Hikâyenin devamı sende21
- Kendi küçük sahnen22
- Bu sayının hatırası23
- Yeni hayallerde buluşalım24
Birlikte yeni bir keşif
Bizim dergimizin gayesi okuduklarımızı doğaçlama yaparak, canlandırarak gerekirse veya siz okuyucularımızın isteğine bağlı dekor kullanarak çocuklarımız zihninde kalıcı hale getirmek ve çocuklara estetik seviye kazandırmak…
Birçok dergiden farkımız dergiye yazıp okusun değil dergide okuduklarımızı doğaçlama yaparak canlandırarak bunu yaparken videoya kaydedip bizim web sayfamıza göndermeniz.
Sanat Eğitiminin Nedeni
Sanatsal eğitim çocuğun estetik yargılar oluşturmasını ve hayal gücünü geliştirmesini sağlayacak ortamlarda amacına ulaşabilir. Bu amaçla şiir okuma, hikaye canlandırma, sinema etkinliği yapma gibi etkinlikler estetik değer kazanmasına yardım etmektedir.
Sanat eğitimi her çocuğun yaratıcı potansiyele ve aynı zamanda da algı, bilgi, sezgi ve duygu dünyası ile farklı deneyimlere sahip olduğu ilkesinden hareket eder.
Sanatsal uyaranlarla karşı karşıya gelme çocuğun estetik deneyimler yaşamasını olanaklı hale getirir.
Çocuklar için sanat eğitimi, onların becerilerini ve yeteneklerini geliştirmeyi hedeflediği için önemlidir.
Sanat Eğitimi yaratıcılık üzerine kuruludur. Yaratıcılığın geliştirilmesi için yaratıcı bir aile ortamının önemi büyüktür. Aile içinde çocuğun yaratıcı deneyimlere girişmesine; olasılıklı düşünmesine, sorgulamasına, hayal kurmasına, alternatifleri denemesine uygun ortamlar hazırlanmasına ihtiyaç vardır.
Kaynakça: Canlandırma Sinemasının Okul Öncesi ÇOCUĞUN YARATICILIĞI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ- Emre Aşılıoğlu
04Masalların Önemi
Çocuklara anadilinin en güzel örneklerini sunan, edebî zevki tattıran ve hayal güçlerini geliştirme olanağı sağlayan ilk tür masallardır. Dil becerilerinin temelinin atıldığı ilk çocukluk döneminde çocukların masala karşı yoğun bir ilgisi vardır. Başlangıçta dinlediği masalları sözlü olarak anlatmaktan zevk alan çocuklar, ilköğretimin ilk yıllarında bunları kendi başlarına okuma ve yazıya dökme gereksinimi duyarlar. Bu nedenle masal, temel dil etkinlikleri ve yaratıcı çalışmalar için elverişli bir araçtır. Masallar, çocukların duygu dünyalarının, hayal güçlerinin, sözcük dağarcıklarının ve en önemlisi de dil becerilerinin geliştirilmesinde etkili olmaktadır. Masalların eğlendirici özellikleri de ağır basmaktadır. Hayvanlardaki o insan tavrı ve ifadeleri, insanları eğlendirmekte, eğlendirirken de düşündürmektedir.
Masallar kendi konuşmasını değerlendirme olanağı sağlar. Masallarla çocuklar okuduğu metni anlar ve çözümler. Masallar, dil açısından oldukça zengin ve eşsiz bir kaynaktır.
KAYNAKÇA: MASALLARIN TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ-Zeynep ÇETİNKAYA
05Kültürel Unsurların Çocuk Gelişiminde Rolü
Bireyin kültürel unsurlardan kopuk olması, toplumdan uzak olmasına ve dolayısıyla kendisinden uzak olmasına sebep olacaktır. Ait olduğu kültürden kopuk olmak, köklerinden yeterince toprağa tutunamayan bir ağaca benzetilebilir. Kültür ve gelişim arasındaki bağın sağlamlığı, bireyin bilişsel, ruhsal gelişimi için oldukça önemlidir. Bu bağın oluşturulmasındaki en büyük etken ise dil kullanımıdır. Bu dil ise çocuğun yoğun şekilde çocuk edebiyatından etkilenmesinden kaynaklanmaktadır.
Kültürün eğitim çatısı altında kişilik gelişimi, zekâ gelişimi, dil gelişimi süreçlerinde önemli bir rolü olduğu ve bu rolü gerçekleştirebileceği en ulaşılabilir sahnelerden birinin çocuk edebiyatı sahası olduğu düşünülmektedir. Çocuk edebiyatı vasıtasıyla kültürel unsurlardan yararlanan çocuklar tüm yönden gelişerek sağlıklı bir kişiliğe bürünürler. Çocuk edebiyatı; esasında hem estetik kaygısı olan bir sanat dalı hem de kültürel aktarım sağlayan bir eğitim aracıdır.
Kaynakça: Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi-Türk Sözlü Kültürü ve Çocuk Edebiyatı-Nazife Burcu TAKIL
06Sinekli Bakkal’da Çocuk Eğitimi
‘Fakat çoluğu çocuğu bütün gün korkuturdu, efendim. Bilseniz neler çektim. İnsana ne rahat, ne huzur verirdi. Bütün gün ölüm, cehennem, zebâni konuşurdu. İçime koyduğu korkudan bir türlü kurtulamıyorum, belki de ölünceye kadar kurtulamayacağım…’
Halide Edip Adıvar çocuğu korkutarak yetiştirmenin yanlışını, Sinekli Bakkal adlı eserindeki Rabia adlı kişinin anlattıklarından bize aktarır.
“O da bebek dikmeyi “suret halketmeye” müsavi bir günah addeden büyük babasının emirlerine rağmen, mısır püskülünden yapılmış uzun saçlı, mavi boncuk gözlü bir tek kırmızı boncuktan ağız konulmuş bir bez bebek dikti, sakladı. Emine’nin keskin gözleri bu günahını keşfedince büyük babasıyla karşı karşıya geldi. Hacı İlhami Efendi’nin mektep hocalığı günlerinden kalma, değnekle yediği ilk ve son dayağı seneler geçtikçe unuttu.”
07Sinekli Bakkal’da Çocuk Eğitimi • Devam
Sinekli Bakkal adlı eserindeki Rabia adlı karakter oyuncak bez bebek yapar fakat büyükbabası yasaklar ve bebeği yakar. Rabia da bu olayı hayatı boyunca unutmaz. Adıvar yasaklamanın, baskı yapmanın, dayak atmanın yanlışını anlatmaktadır.
08Canlandırmanın Eğiticiliği
Eğitimde drama ile çocuklar dramatik durumlar içine oluşan olaylar sayesinde somut düzeyde düşünerek kavramları öğrenmektedir. Eğitimde drama ile çocukların sözcük dağarcıklarını genişletmelerine ve başkaları ile konuşma ve oynama yoluyla yeni yaşantılar kazanmalarına fırsat vermektedir.1
Canlandırma yapan çocuk , metinleri doğaçlarken dil ve iletişim becerilerini kullanır. Canlandırma esnasında nasıl davrancağını, nasıl hareket edeceğini öğrenir ve deneyim kazanır. Canlandırma metinlerindeki karakterlerle empati kurar, hisleri ve hayal gücü gelişir. Metinleri canlandırmadan önce okuyacağı için çocuğun kelime hazinesi artar.2
1 KAYNAKÇA: Üstündağ, Tülay. 1994 “Günümüz Eğitiminde Dramanın Yeri”, Yaratıcı Drama 1985–1998 Yazılar, Edt. H. Ömer Adıgüzel, Naturel Yayıncılık, Ankara, ss.242–249.
2. KAYNAKÇA: EĞİTİMDE DRAMANIN ALTI YAŞ ÇOCUKLARININ DİL GELİŞİMLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ- Nuray KOÇ
09Cesaret
Deneyerek ve yaşayarak öğrenme, çocukların tüm duyularıyla çevrelerini yaşayarak, keşfederek, yaratarak, araştırarak, bağlantı kurarak ve katılımcı olarak öğrenmeleri demek. Bu nedenle çocuklar hayatı en çok spor yaparken ve oyun oynarken tanır. Çocuklar, deneyerek ve yaşayarak öğrenmede, yetişkinlerden gerektiği ölçüde yardım alır; doğayı ve çevreyi keşfeder. Cesur ve özgüvenli bireylere dönüşebilmeleri ve hayat içinde başarıyla yol alabilmeleriyse deneyerek ve yaşayarak öğrenmeye dayanır.
KAYBAKÇA: Prof. Dr. Yankı Yazgan-Çocuğu cesaretlendirmek için neler yapılabilir?-Habertürk
10Kavak Gibi Boylanasın
Geleneksel tekerleme / ninni
11Kavak Gibi Boylanasın • Sıra sende
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
12Ninni Dedim Uyuttum
Geleneksel tekerleme / ninni
13Ninni Dedim Uyuttum • Sıra sende
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
14Tilki ile Fare
Tilki ile Fare ikisi de sahnededir(videoda)
Fare kuklası söylenir:
Soğan ekelim mi Tilki kardeş.
Tilki kuklası söylenir:
Olur Fare kardeş. Ama soğanın yapraklarını sen al, kökünü de ben alayım.
Fare kuklası söylenir:
Tamam
Bir süre sonra soğan paylaşılır. Fare kuklası ayıkıp şok olur ve söylenir Tilki’ye:
E arkadaş! Beni aldattın. Siz hep mi böyle kurnaz olursunuz der.
KAYNAKÇA: PERTEV NAİLİ BORATAV -AZ GİTTİK UZ GİTTİK-İMGE KİTABEVİ
Hikâyenin devamı sende
Karakterlerin duygularını düşün. Hikâyeye kendi fikrinle yeni bir kapı aç.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
16Zenne ile Karagöz
Zenne(perdedir) kendi kendine söylenir:
-Etrafı yuvarlak tekerlek,ortası sivri, lahana kafalı, pancar suratlı,pırasa bıyıklı,sivri sakallı,pancar suratlı herif
Karagöz(perdeye gelir)
-Ah ah! Ah ah! Neyleyim tedbire takdir uymuyor. Ah ah! Ah ah!
Zenne: N’oldu Karagözüm
Karagöz: Ah ah!Ah ah yunuslar ah ah
Zenne:-Ne yunusu Karagözüm.İnsan mı hayvan mı?
Karagöz: Hayvan olan Zennem ah ah! Hani şu denizde olanlar var ya
Zenne: Eeee n’olmuş onlara
Karagöz: Onlar artık yok
Zenne: Nasıl artık yok pancar kafa, okyanuslar, büyük denizler dolu
Karagöz: Onu demiyom Zenne onu demiyom bizim Marmara denizinde yunus yok
Zenne: Marmara denizinde yunus mu vardı
Karagöz: Vardı yaa vardı,ah ulan ah, kocaman kocaman vapurlar yaptık yunuslar da yok oldu gitti.
Zenne: Ah ah! Vah vah!
Karagöz: Ya Vah vah! Ya, güya insanlar olarak ilerleyeceğiz, yunusları yok ettik.(yavaş yavaş perdeden çekilir) Ah ah!
Zenne ile Karagöz • Devam
Zenne: Ah ah! Neyleyim tedbire takdir uymuyor.(şarkı gibi söyler perdeden yavaş yavaş çekilir)
Hikâyenin devamı sende
Karakterlerin duygularını düşün. Hikâyeye kendi fikrinle yeni bir kapı aç.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
19Nasreddin Hoca Anlatısı
Anlatıcı sahneye (videoya ) çıkar bastonunu üç kez yere vurur anlatır:
Hoca’ya rüyasında dokuz akçe vermişler. Hoca’da on akçe olmaz derken uyanmış. Avucunu açıp bakmış ki bomboş. Hemen gözlerini kapatıp avucunu açmış, râzıyım demiş, dokuz olsun, tek verin.
Anlatıcı üç bastonu yere vurur sahneden(videodan) çıkar.
Kaynakça: Abdulbaki Gölpınarlı-Hoca Nasreddin Fıkraları
Hikâyenin devamı sende
Karakterlerin duygularını düşün. Hikâyeye kendi fikrinle yeni bir kapı aç.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
21Kendi küçük sahnen
Kullanılmış bir kutudan sahne, kâğıttan karakterler tasarla. Kesme ve yapıştırma için bir yetişkinden yardım al. Bir ışıkla gölgelerin nasıl değiştiğini keşfet.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
22Bu sayının hatırası
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
23Yeni hayallerde buluşalım
Her hikâye senin
hayalinle büyür.
SANAT • ÇOCUK • AİLE
Sayı 8 • Her hakkı mahfuzdur.
2424 sayfa
Sayfaları oklarla veya telefonda sağa-sola kaydırarak çevirebilirsin.
