Mandolin — Masalların Peşinde
Sanat, çocuk ve aile dergisi • Sayı 6
Masalların Peşinde
OKU • HAYAL ET • CANLANDIR
01İçindekiler
Yeni keşfine hangi sayfadan başlamak istersin?
- Kapak01
- Birlikte yeni bir keşif03
- Masalların Dil Gelişimine Etkisi04
- Tevfik Fikret’te Çocuk Eğitimi05
- Çocuk Eğitiminde Doğru Davranışlar06
- Çocuk Eğitiminde İrade Kazanımı07
- Sevgi Faktörünün Etkisi08
- Sevgi Faktörünün Etkisi • Devam09
- Gölge Oyununda Çocuk Eğitimi10
- Gölge Oyununda Çocuk Eğitimi • Devam11
- Çocuk Eğitiminde Sözcüklerin Önemi12
- Çocuk Eğitiminde Sözcüklerin Önemi • Devam13
- Körebe14
- Körebe • Sıra sende15
- Masal Toplamaya16
- Masal Toplamaya • Sıra sende17
- Ayı ile Tilki18
- Hikâyenin devamı sende19
- Karagöz ile Kekeme20
- Hikâyenin devamı sende21
- Cimri Köy22
- Hikâyenin devamı sende23
- Kendi küçük sahnen24
- Filmden aklında kalanlar25
- Filmden aklında kalanlar • Devam26
- Bu sayının hatırası27
- Yeni hayallerde buluşalım28
Birlikte yeni bir keşif
Bizim dergimizin gayesi okuduklarımızı doğaçlama yaparak, canlandırarak gerekirse veya siz okuyucularımızın isteğine bağlı dekor kullanarak çocuklarımız zihninde kalıcı hale getirmek ve çocuklara estetik seviye kazandırmak…
Birçok dergiden farkımız dergiye yazıp okusun değil dergide okuduklarımızı doğaçlama yaparak canlandırarak bunu yaparken videoya kaydedip bizim web sayfamıza göndermeniz.
Masalların Dil Gelişimine Etkisi
Birçok çocuk, eğitim hayatına başlamadan önceki yaşantısında masallarla aileleri aracılığıyla tanışmıştır. Masallar; yer, zaman, konu gelişimi, karakterler, biçim ve tema özellikleri açısından farklıdır. Bu sebeple masallar diğer çocuk kitabı türlerinden ayrı düşünülmeli ve detaylı bir şekilde incelenmelidir.
Çocuk kitapları ve masallar, hayal gücünü kullanarak oyun oynamalarını teşvik ederken çocukların daha önce görmediği ya da göremeyeceği yer ve zamanlar hakkında bilgi sahibi olmasını sağlar.
Çocuklara kitap okumak ve masal anlatmak, her şeyden önce çocukları daha fazla dile maruz bırakmaktır.
Masal anlatma ya da okuma genç kuşakları geleceğe hazırlama, toplumsal rolleri öğrenmelerini sağlama amacının yanında psikolojik ve pedagojik etkilerinden bahsetmek de mümkündür. Ailelere burada düşen görev çocuklarına masallar okutturmak, doğaçlama yaptırmak, canlandırma yaptırmak
KAYNAKÇA: ETKİLEŞİMLİ MASAL ANLATIMI UYGULAMASININ ÇOCUKLARIN DİL GELİŞİMİNE ETKİSİ-YASEMİN ÇELİK
MASAL KİTAPLARININ 5-6 YAŞ GRUBU OKUL ÖNCESİ EĞİTİM ÇOCUKLARININ GELİŞİMİ ÜZERİNDEKİ OLUMLU VE OLUMSUZ ETKİLERİ-Zühre Koç, Somayyeh Radmard
04Tevfik Fikret’te Çocuk Eğitimi
Ağabeyim iyi çalar/bana da öğretecek
Onun birkaç kemanı var/bir tanesini bana verecek
Hepsinin güzel sesi/do re mi fa-fa sol la si
Kulaklarımda ezgisi/ do re mi fa-fa sol la si
Tevfik Fikret-Keman
Tevfik Fikret bu şiirde ebeveynlerin öğrendikleri şeyleri çocuklara da öğretilmesi gerektiğini söyler.
Marangozum ben beş gündür…/Çalışan her işi görür;
İnsan için san’ât çoktur/Yapılmayacak iş yoktur
Tevfik Fikret-Marangoz
Tevfik Fikret bu şiirde küçük yaşta, büyük işlere başlamak gerektiğini,
insanın elinden her işin geleceğini söyler, herkes bir şeyler bilir der.
Boş duranın/Tembel tembel oturanın
Bu asırda ekmeği yok/Evet işşiz oturan çok
Fakat hepsi de tok değil/İşsiz duran pek çok değil
Tevfik Fikret-Hasbihal
Tevfik Fikret bu şiirde çocuklara çalışmanın önemi üzerine değinir.
Kaynakça:Yrd.Doç.Dr Sedat Sever-Güzel Sanatlar AnaBilimDalı-Tevfik Fikret ve Çocuk Şiirleri
05Çocuk Eğitiminde Doğru Davranışlar
Başkasının yanında azarlama
Mukayese etme
İyi bir şey yaptığında takdir et
Devamlı ‘bunu yap,şunu yapma’ gibi emir verme
Aşırı şekilde övme ya da yerme
06Çocuk Eğitiminde İrade Kazanımı
Baskıyla büyütme
Düşüncelerini önemse
Boyun eğdirerek emir verme
Kaynakça: Hüseyin Peker-Zor Çocuk Yoktur
07Sevgi Faktörünün Etkisi
Sevgi, eğitim verimliğinde önemli bir faktördür. Sevgisiz, eğitim düşünülemez. Çocuk gelişme çağında ailede, okulda ve çevrede yeterli sevgiyi görmelidir. Sevgisizlik, çocuğu aileden ve okuldan soğutur. Bunun için evler ve okullar birer sevgi ve şefkat yuvası olmalıdır. Çocukların başarısında cezalar değil sevgi ve takdir daha etkili olmaktadır. Sevginin bulunduğu yerde neşe, mutluluk, huzur, başarı ve verimlilik vardır.
Sevgi faktörü ailede de çok önemlidir. Çünkü ilk ve en önemli eğitim yuvası ailedir. Çocuklarına sevgi ile yaklaşan aileler onları eğitmede ve yönlendirmede daha başarılıdırlar. İçinde sevgi olan aile yuvasında çocuk neşeli, sağlıklı ve okulunda da başarılıdır. İçinde şiddet, öfke ve sevgisizlik olan aile yuvasında çocuklar kırgın, bezgin ve üzgündür. Kendilerine kaçacak ve sığınacak yer ararlar. Bunun için bazı çocukların aile yuvalarından kaçtıklarını görmekteyiz. Oysa aile çocuklar için sevgi ve şefkat yuvası olmalıdır. Öğretilmesi gerekenleri sevgi ortamında öğretmeli ve severek rehberlik yapmalıdır.
08Sevgi Faktörünün Etkisi • Devam
Özellikle gelişme döneminde sevgi ihtiyacı karşılanmayan çocukta, istenmeyen bir takım sosyal ve duygusal problemler görülebilir. Çocuk, sevildiğini hissetmeden yaşayamaz. Çünkü çocuğun dünyasının tek dayanağı ve anlamı ana-baba sevgisidir. O, bu sevgiyi yitirmemek için gösterdiği çaba sayesinde zamanla kendi kendisini yönetmeyi öğrenir.
Çocuğun taşkın bir sevgiye ihtiyacı vardır. O, annesinden ve babasından farklı nitelikte sevgi bekler. Bu sevginin özellikle kendi şahsına yönelik olmasını ister. Beceri ve yetenekleri sevgi sebebi olmamalıdır. Sözgelimi iyi huylu bir çocuk olması ya da iyi notlar alması için değil de şartsız olarak gerçekten sevildiğinin kanıtlanmasına ihtiyacı vardır.
Sonuç olarak denebilir ki sevgi, çocuğun gelişim ve eğitimi için gerekli su ve gübredir. Bu su ve gübre zamanında yeterince verilemediği takdirde çeşitli sosyal ve duygusal nitelikte yaralar açılabilir.
KAYNAKÇA: SEVGİ FAKTÖRÜNÜN EĞİTİM VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ- Prof. Dr. Fahri KAYADİBİ- İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı Yardımcısı
09Gölge Oyununda Çocuk Eğitimi
Gölge oyunu metninden örneklem:
Hacivat: Ama Karagözüm bakalım o kese senin mi?
Karagöz: Elbette benim
Hacivat: Diyelim ki senin, belki de başkasının olabilir. İspat etmen lazım
Karagöz: İşte basbayağı benim Hacivat: Peki diyelim ki senin, keseniz neden mâmül idi? Atlastan mı? Patiskadan mı? Boncuktan mı? (Mandıra Safası)
Karagöz: Gülme komşuna gelir başına (Kanlı Kavak)
Hacivat: Öğütle uslanmayanı tekdir ederler, tekdirle de uslanmazsa döverler. Benim öğüdümü tutmadın dayak yedin. (Kanlı Kavak)
Yukarıdaki monolog incelendiğinde Hacivat’ın ‘ispat etmen lazım’ demesi adil olma konusunu içerir. Çocuk eğitiminde adalet temasıdır.
Karagöz’ün ‘Gülme komşuna gelir başına’ demesi adil olma konusunu içerir. Çocuk eğitiminde adalet temasıdır.
Gölge oyunu metninden örneklem:
Âşık Hasan: Bana bak oğlum Muslu, öyle bir yere geldik ki, buradan çift gelen tek gider, tek gelen hiç gider. Sen şöyle önüme geç oğlum. (Kanlı Kavak)
10Gölge Oyununda Çocuk Eğitimi • Devam
Hacivat: Estağfurullah evladım ne kusuru, hiç öyle şey olur mu, annen, kardeşin, abin nasıllar afiyettedirler inşallah. (Karagöz’ün Gelin Olması Oyunu)
Yukarıdaki monolog incelendiğinde Âşık Hasan’ın ‘çift gelen tek gider, tek gelen hiç gider’ demesi ve çocuğuna söylemesi aile birlikteliğine önem verme konusunu içerir. Çocuk eğitiminde aile birlikteliği temasıdır.
Hacivat’ın bütün aile fertlerinin durumunu sorması aile birlikteliğine önem verme konusunu içerir. Çocuk eğitiminde aile birlikteliği temasıdır.
Çocuklar bu metinleri okuyarak, canlandırarak birtakım değerler edinilirler.
Kaynakça: Türkçe Eğitiminde Karagöz / Gölge Oyunları ile Değer Öğretimi- Tazegül DEMİR-Yrd. Doç. Dr., Kafkas Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Bölümü- Banu ÖZDEMİR- Yrd. Doç. Dr., Kafkas Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Bölümü
11Çocuk Eğitiminde Sözcüklerin Önemi
İnsanlar söylenilenleri ve yazılanları anlamak, duygu ve düşüncelerini bir başkasına aktarmak için sözcüklere ihtiyaç duyarlar. Anlama ve anlatma temel dil becerilerinin etkin kullanımı ile sözcük dağarcığının zenginliği arasında yakın bir ilgi vardır. Sözcük dağarcığının zayıf veya zengin olması, hem anlama hem de anlatma yeteneğini etkilemektedir. Buradan hareketle insanların birbirlerini anlamasında sözcüklerin önemli bir işleve sahip olduğu sonucuna varılır. Bu durumda, aynı dili kullanan insanların sözcük dağarcıklarının da aynı veya birbirine yakın seviyede olması gerekir.
Kelimeler düşüncelerimizin zenginleşmesini, maddî ve manevî kültürümüzün gelişmesini sağlar. Kelime dağarcığında var olan eksiklik, bireyin herhangi bir düşünceyi anlamasını; hissettiği veya anlamlandırmaya çalıştığı durumu anlatmasını engelleyen bir sorun olarak çıkar.
Kelime dağarcığı zengin bireylerin, okuma, dinleme, konuşma ve yazma becerilerini daha etkili kullanmaları doğaldır.
12Çocuk Eğitiminde Sözcüklerin Önemi • Devam
Kelime hazinesinin zenginleştirilmesi anlama ve anlatma temel dil becerilerinin geliştirilmesi ile yakından ilişkilidir. Ailelere burada düşen görev çocuklarına kısa metinler okutturmak, doğaçlama yaptırmak, canlandırma yaptırmak
KAYNAKÇA: Halit KARATAY- Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi ABD-KELİME ÖĞRETİMİ
13Körebe
Ali Ulvi ELÖVE
14Körebe • Sıra sende
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
15Masal Toplamaya
Mustafa Rûhi Şirin
16Masal Toplamaya • Sıra sende
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
17Ayı ile Tilki
AYI İLE TİLKİ sahnededir. (videodadır)
Ayı Tilki’ye söylenir:
“Ülen arkadaş! der Tilki, gel seninle bir rençberlik yapalım.”
Tilki Ayı’ya söylenir:
“E, nasıl yapalım?”
Ayı Tilki’ye söylenir:
“Şuraya ortak bir buğday ekelim. Buğdayı kaldırdık mı, bölüşelim.”
Tilki Ayı’ya söylenir:
“Pekâlâ.”
Çıkarlar bunlar, bir buğday ekerler. Buğday olunca biçip kaldırırlar. Tilki der ki:
“Arkadaş! Bunun tepesinde şu kadarcık yerini ben alayım, alt yanını sen al.”
Ayı der:
“Pekâlâ”
Ayı kuklası şok olur ve söylenir:
“Tilki Arkadaş, sen beni aldattın.”
Tilki Ayı’ya söylenir:
‘Niçin?’
Ayı Tilki’ye söylenir:
‘Buğdayın iyi tarafını aldın, bana kötü tarafını verdin. Al hepsini seninle de uğraşılmaz ben daha yokum bu işte’
KAYNAKÇA: PERTEV NAİLİ BORATAV -AZ GİTTİK UZ GİTTİK-İMGE KİTABEVİ
Hikâyenin devamı sende
Karakterlerin duygularını düşün. Hikâyeye kendi fikrinle yeni bir kapı aç.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
19Karagöz ile Kekeme
(Sahne, ışığa Kekeme ve Karagöz’ün gölgesi yansıtılarak hazırlanılmalıdır)
(Şarkı eşliğinde Kekeme gelir)Kaçma dîdemden aman ey gülşenimKekeme: Ge.. ge.. ge.. gele.. ge.. ge.. geldik.. bu..bu..buracığa…da..da..dahi..g..gö..gönlüm…ne..nereciğe..he.hele ye.. yerden.. birta.. taş.. alayım.. daa.. at.. at.. atayım… pe.. penceresine.. ra.. ra.. rastt… ge.. ge.. gelir mi (yerden taş alır karagözün evine atar)Karagöz: (videonun dışından) Ay amannn.. kafama gene taş geldi (perdeye gelir,videoya gelir) Ne attın taşı benim kafama?Kekeme: A.. a.. afedersin..Karagöz: Sinsilenden başlarım haaa!..Kekeme: Ta..ta.. taş sa.. sa.. sana mı ge.. geldiKaragöz: Kellegâhıma geldi, hem niye attın taşı?Kekeme: Ba.. baba.. se.. sen bu.. burda.. mıı.. ot..ot.. oturuyorsunKaragöz: Evet burda oturuyorum, ne yapacaksın?Kekeme: Ööö..ööö..zzz…zürrr ddd..diii..lleee..rriiimm…(perdeden çekilir, videodan çıkar)
Karagöz: Arkadaş bu nedir haaa!...( perdeden çekilir, videodan çıkar)
(Kısaltılmıştır.)
Muhittin Sevilen-Milli Eğitim Basımevi – Karagöz-1986
Hikâyenin devamı sende
Karakterlerin duygularını düşün. Hikâyeye kendi fikrinle yeni bir kapı aç.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
21Cimri Köy
Anlatıcı sahneye (videoya ) çıkar bastonunu üç kez yere vurur anlatır:
Cimri Köy
Bir varmış bir yokmuş. Vakti zamanında insanları cimri olan bir köy varmış. Bir gün bu köyden birisinin evinde bir kedi varmış. Bu kedi yemeğini yermiş, sonra da haliyle yatarmış. Kedisinin bu halini sevmeyen adamın aklına şöyle bir fikir gelmiş. Köydeki kedilerin hepsi böyle, bizim yiyeceklerimizi yiyerek bizi zarara uğratırlar, hiçbir faydaları yok o yüzden köydeki tüm kedileri sopalarla kovalayalım diye düşünmüş. Gitmiş bunu köylüye söylemiş. Köylülerde kabul etmiş ve köydeki bütün kedileri kovalamış. Bu durumu gören farelerde köyün her yerine girerek köydeki her şeyi yemişler.
Ne demişler: İnanma cimri lafına gelir senin de başına.
Anlatıcı üç bastonu yere vurur sahneden(videodan) çıkar.
Kaynakça: Fareli Köyün Kavalcısı Masalı
Hikâyenin devamı sende
Karakterlerin duygularını düşün. Hikâyeye kendi fikrinle yeni bir kapı aç.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
23Kendi küçük sahnen
Kullanılmış bir kutudan sahne, kâğıttan karakterler tasarla. Kesme ve yapıştırma için bir yetişkinden yardım al. Bir ışıkla gölgelerin nasıl değiştiğini keşfet.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
24Filmden aklında kalanlar
Yanıtların bu tarayıcıda saklanır.
25Filmden aklında kalanlar • Devam
Yanıtların bu tarayıcıda saklanır.
26Bu sayının hatırası
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
Paylaşmayı seçmediğin cevaplar bu tarayıcıda kalır.
27Yeni hayallerde buluşalım
Her hikâye senin
hayalinle büyür.
SANAT • ÇOCUK • AİLE
Sayı 6 • Her hakkı mahfuzdur.
2828 sayfa
Sayfaları oklarla veya telefonda sağa-sola kaydırarak çevirebilirsin.
